Is AI-geletterdheid verplicht? De Europese Commissie zette in november 2025 een streep door artikel 4 van de AI Act. Het zou betekenen dat er voor bedrijven geen wettelijke plicht meer zou zijn om personeel AI-geletterd te maken. In het Omnibusvoorstel wilde de Commissie deze verplichting afzwakken door de lidstaten dit voortaan te laten “aanmoedigen” via trainingsaanbod en best practices. Het was een suggestie voor een verlicht AI-geletterdheidsregime. Heel eerlijk, wij van AI-geletterdheid (CertAIfy) preken natuurlijk een beetje voor eigen parochie. Maar we zouden natuurlijk niets waard zijn als we de feiten niet even op een rijtje zouden zetten. Dat doen we dus bij deze
Het Europees Parlement stemde voor het behouden van de AI-geletterdheidsverplichting
De Raad van Ministers ging in eerste instantie op 13 maart 2026 mee in het voorstel, maar het Europees Parlement niet. De Raad vulde het voorstel aan dat lidstaten AI-geletterdheid zouden bevorderen binnen de respectievelijke rollen en verantwoordelijkheden. Immers dient een marketeer op een andere manier AI-geletterd te zijn dan bijvoorbeeld een bankier of iemand die in de zorg werkt. De Europese Raad maakt AI-geletterdheid verplicht. Op 26 maart stemde het plenum met 569 voor en 45 tegen om de AI-geletterdheidsplicht voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken in de wet te handhaven.
Gewijzigde tekst
Wel werd de tekst over de AI-geletterdheidsverplichting iets aangepast. De nieuwe tekst is:
Article 4 AI literacy
Providers and deployers of AI systems shall take measures to support the improvement of AI literacy of their staff and other persons dealing with the operation and use of AI systems on their behalf, taking into account their technical knowledge, experience, level of education and training and the context the AI systems are to be used in, and considering the persons or groups of persons on whom the AI systems are to be used. This obligation does not cover any guarantee of a specific level of AI literacy of any individual.
1a. The Commission shall issue guidance on the practical implementation of the obligation on providers and deployers of AI systems under paragraph 1.
1b. The Commission and the Member States shall encourage and support AI literacy in society and among the general population and support, facilitate and complement the efforts of providers and deployers of AI systems, in particular SMEs, for example via the creation of Public Private Partnerships in fulfilling their obligation under paragraph 1.
Wat is er veranderd vergeleken met de huidige wet?
De oorspronkelijke wettekst luidt: “shall take measures to ensure, to their best extent, a sufficient level of AI literacy”. De Parlement-versie schrapt “ensure… a sufficient level” en vervangt het door “support the improvement”. Daarbij voegt het Parlement expliciet toe dat de AI-geletterdheidsverplichting geen garantie inhoudt voor een specifiek geletterdheidsniveau bij een individu. Het Commissievoorstel (november 2025) wilde de hele verplichting voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken schrappen en alleen de Commissie en lidstaten “aanmoedigen” om AI-geletterdheid te bevorderen. Dat is door het Parlement weggestemd.
Wijziging volgt advies van toezichthouders
Organisaties zijn dus voor AI-geletterdheid verplicht maatregelen te nemen ter bevordering van AI-geletterdheid binnen de organisaties. Een lagere drempel, juridisch gezien. De plicht zelf blijft staan. Ook zij vinden AI-geletterdheid dus belangrijk :-), net als wij.
Het standpunt van het parlement wordt ondersteund door de Europese privacytoezichthouders EDPB en EDPS. Zij adviseerden in januari 2026 om de directe verplichting te behouden. AI-geletterdheid is volgens de EDPB cruciaal voor de bescherming van fundamentele rechten. AI-geletterdheid zorgt voor begrip van AI en helpt bij het creëren van ethisch en maatschappelijk bewustzijn over de voordelen en risico’s van AI. Het zorgt ervoor dat personeel kritisch kan nadenken over het gebruik van deze nieuwe technologie en goed geïnformeerde beslissingen neemt, aldus de EDPB. Op 7 mei 2026 bereikten de Raad en het Parlement een voorlopig politiek akkoord. De formele aanname volgt naar verwachting in juni of juli. Tot publicatie in het Publicatieblad gelden de oorspronkelijke deadlines, inclusief de AI-geletterdheidsplicht uit artikel 4 die al sinds 2 februari 2025 van kracht is.
Investeren in AI-geletterdheid blijft dus wettelijk verplicht voor elk bedrijf dat AI inzet, ook na de Omnibus. En heel eerlijk, daar zijn we bij CertAIfy best wel een beetje blij mee.